Πιθανότατα ξεκινάς αυτή τη χρονιά με την ελπίδα να προσθέσεις κάποια συνήθεια στην καθημερινότητά σου, όπως το να ξυπνάς νωρίτερα, να αποκτήσεις σταθερή ρουτίνα άσκησης ή ακόμη και να μάθεις να καθαρίζεις τα δόντια σου με νήμα. Αν προς το τέλος του Ιανουαρίου συνεχίζεις να πατάς το κουμπί αναβολής, να κάθεσαι όλη μέρα ή να τρως ανθυγιεινά, είναι κατανοητό να υποθέσεις ότι απέτυχες.
Ωστόσο, αυτή η νοοτροπία βασίζεται στη «χρονική αμνησία» που έχουμε κάθε χρόνο όσον αφορά τη λήψη αποφάσεων για νέες συνήθειες. Κάθε χρόνο δηλαδή, ορκιζόμαστε ότι θα κάνουμε πολλά νέα και υπέροχα πράγματα και όταν δεν τα τηρούμε, χαρακτηρίζουμε τον εαυτό μας «αποτυχημένο». Αυτή η νοητική αποσύνδεση συνδέεται επίσης με την υπόθεση ότι η δημιουργία συνήθειας θα πρέπει να είναι άμεση μεταμόρφωση. Τα βιβλία ψυχολογίας της δεκαετίας του '50 και μετά προώθησαν την ιδέα ότι οι επιθυμητές συνήθειες γενικά απαιτούν περίπου τρεις εβδομάδες για να αναπτυχθούν. Αλλά η περίφημη αυτή «θεωρία των 21 ημερών» έχει πλέον καταρριφθεί.
Πόσος χρόνος χρειάζεται πραγματικά για να δημιουργηθεί μια συνήθεια
Πόσες μέρες χρειάζονται για τη σωστή δημιουργία συνήθειας; Γενικά, περίπου τρεις φορές περισσότερο, δηλαδή 66 μέρες. Και αυτό είναι μόνο ο μέσος όρος. Η δημιουργία συνήθειας φαίνεται στους ερευνητές να κυμαίνεται σε ευρύ φάσμα - από 18 έως 254 μέρες είναι μια λογική εκτίμηση για το πόσο θα σου πάρει να αποκτήσεις (και να διατηρήσεις) μια νέα ρουτίνα.
Γιατί τόσο μεγάλη διαφορά στον χρόνο; Επειδή οι συνήθειες διαφέρουν πολύ. Το να τρως ένα μήλο μία φορά την ημέρα είναι πιο εύκολο από το να διαλογίζεσαι μισή ώρα πριν τον ύπνο. Μπορεί λοιπόν να είναι περίεργα ανακουφιστικό να μάθεις ότι πιθανότατα δεν μπορείς να αποκτήσεις την απόφασή σου μέσα σε ένα μήνα. Μπορεί να χρειαστεί μέχρι τον Μάρτιο, ή ακόμα και μέχρι τον Σεπτέμβριο – τι να κάνουμε, δεν είμαστε όλοι ίδιοι. Καθώς τα ενδιαφέροντα, οι στάσεις και τα προγράμματα του καθενός διαφέρουν, δεν υπάρχει τρόπος να ξέρεις αν η δημιουργία μιας συνήθειας διαρκεί «πολύ» ή όχι. Απλώς πρέπει να βασιστείς στη δική σου διαίσθηση και να αναγνωρίσεις πότε μια προσπάθεια γίνεται βάρος. Αν επηρεάζει την ψυχική σου υγεία, σκέψου να την αναβάλλεις για αργότερα ή να κατευθύνεις την ενέργειά σου αλλού.
Είναι επίσης σημαντικό να θυμάσαι ότι ακόμη και όταν φαίνεται ότι έχεις υιοθετήσει μια συνήθεια, θα υπάρχουν παραλείψεις, στιγμές δηλαδή που δεν τηρείς ό,τι έχεις σημειώσει στο ημερολόγιό σου. Ίσως ξεχάσεις ή απλώς δεν έχεις διάθεση. Αυτό είναι απόλυτα φυσιολογικό. Όπως λέει και ο Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ, ένας από τους καλύτερους «δημιουργούς συνήθειας»: «Μην αφήνεις την τελειότητα να γίνει εχθρός του δυνατού».
