Η απόρριψη είναι μια εμπειρία που όλοι βιώνουμε, είτε πρόκειται για μια προσωπική σχέση, είτε για μια επαγγελματική αποτυχία. Αν και αρχικά μοιάζει με πλήγμα στην αυτοεκτίμησή μας, στην πραγματικότητα μπορεί να αποτελέσει πολύτιμο εφαλτήριο για αυτογνωσία και ανάπτυξη. Η διαδικασία αυτή δεν είναι στιγμιαία· εξελίσσεται μέσα από επτά χαρακτηριστικά στάδια, που μας οδηγούν σταδιακά από το σοκ στην αποδοχή.
Τα επτά στάδια της απόρριψης είναι:
-
Σοκ – η αιφνίδια συνειδητοποίηση της απώλειας ή της απόρριψης.
-
Άρνηση – η προσπάθεια του νου να αρνηθεί την πραγματικότητα και να διατηρήσει την ψευδαίσθηση ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει.
-
Θυμός – η έντονη συναισθηματική αντίδραση που στρέφεται προς τους άλλους ή τον εαυτό μας.
-
Διαπραγμάτευση – η εσωτερική ανάγκη να «διορθώσουμε» την κατάσταση ή να κερδίσουμε μια δεύτερη ευκαιρία.
-
Κατάθλιψη – το στάδιο της απογοήτευσης, της απώλειας κινήτρου και αυτοπεποίθησης.
-
Αποδοχή – η ψυχική ηρεμία που έρχεται όταν αναγνωρίζουμε πως η απόρριψη είναι μέρος της ζωής.
-
Αναγέννηση – η στιγμή που ξαναβρίσκουμε δύναμη, ανθεκτικότητα και διάθεση να συνεχίσουμε.
Αρχικά, το σοκ λειτουργεί σαν μια εσωτερική «παύση». Δεν ξέρουμε πώς να αντιδράσουμε, γιατί ο εγκέφαλος προσπαθεί να κατανοήσει τι συνέβη. Έπειτα, η άρνηση έρχεται ως ασπίδα προστασίας – το μυαλό προσπαθεί να καθυστερήσει τον πόνο. Στο στάδιο του θυμού, το συναίσθημα κορυφώνεται· ψάχνουμε ευθύνες, προσπαθούμε να βρούμε αιτίες και συχνά εκτονώνουμε την ένταση σε λάθος κατευθύνσεις.
Η διαπραγμάτευση είναι η φάση όπου επιχειρούμε να ξανακερδίσουμε τον έλεγχο. Αναρωτιόμαστε τι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει διαφορετικά. Όταν συνειδητοποιήσουμε πως δεν υπάρχει άμεση λύση, έρχεται η μελαγχολία και η απογοήτευση. Όμως μέσα από αυτή τη σιωπή γεννιέται η αποδοχή· το σημείο όπου σταματάμε να πολεμάμε την πραγματικότητα και αρχίζουμε να την κατανοούμε. Εκεί ξεκινά η αναγέννηση — το τελευταίο και πιο δυναμικό στάδιο, στο οποίο επαναπροσδιορίζουμε τους στόχους μας και προχωράμε με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
Η απόρριψη δεν είναι απόδειξη αποτυχίας, αλλά διαδικασία ωρίμανσης. Μας διδάσκει πώς να χειριζόμαστε τις απώλειες χωρίς να χάνουμε την ταυτότητά μας. Αν την αντιμετωπίσουμε με ψυχραιμία και ανοιχτό πνεύμα, μπορεί να γίνει το εφαλτήριο για δημιουργικότητα, εξέλιξη και εσωτερική δύναμη. Κάθε «όχι» που δεχόμαστε, μας φέρνει ένα βήμα πιο κοντά στο «ναι» που πραγματικά μας αξίζει.
